పరమేశ్వరుడు, శివుడు త్రిమూర్తులలో లయకారుడు. భోళా శంకరుడు, భక్తసులభుడు. కొద్ది భక్తికే ప్రసన్నుడయ్యే దేవుడు. అభిషేకప్రియుడు.
రూప విశేషాలు
కైలాస పర్వతవాసి. జటాజూటంలో గంగ, నుదుటిపై చంద్రవంక, మూడో కన్ను, మెడలో వాసుకి అనే నాగం, పులి చర్మం ధరిస్తాడు. చేతిలో త్రిశూలం, డమరుకం. నంది వాహనం. శరీరంపై విభూతి. పార్వతీదేవి అర్ధాంగి, అందుకే అర్ధనారీశ్వర రూపం ప్రసిద్ధం.
లింగ ఆరాధన
శివుడిని ప్రధానంగా లింగ రూపంలో పూజిస్తారు. లింగం నిరాకార పరబ్రహ్మకు సంకేతం. ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలు దేశవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధ క్షేత్రాలు.
ఆరాధన విధానం
సోమవారం, ప్రదోష సమయం, మహాశివరాత్రి శివునికి విశిష్టం. జల, పంచామృత అభిషేకం, బిల్వ దళాలతో అర్చన శివునికి అత్యంత ప్రీతికరం. రుద్రాభిషేకం, నమకం చమకం పారాయణం విశేష ఫలప్రదం. శివరాత్రి నాడు రాత్రంతా జాగరణ, ఉపవాసం, ఓం నమః శివాయ జపం చేస్తారు.
మంత్రం
ఓం నమః శివాయ పంచాక్షరీ మంత్రం. మహామృత్యుంజయ మంత్రం ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయువు, భయ నివారణకు జపిస్తారు.
విశేషం
శివారాధన మనశ్శాంతి, ఆరోగ్యం, భయ నివారణ ప్రసాదిస్తుంది. శివ పార్వతులను కలిపి ఆరాధిస్తే దాంపత్య సౌఖ్యం లభిస్తుందని విశ్వాసం.