పంచాంగం అంటే కాలగణన శాస్త్రం. మన సంప్రదాయంలో ప్రతి రోజును ఐదు అంగాల ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు, అవి తిథి, వారం, నక్షత్రం, యోగం, కరణం. ఈ ఐదింటిని కలిపి పంచాంగం అంటారు. శుభకార్యాలకు మంచి సమయం ఎంచుకోవడానికి, పండుగలు, వ్రతాలు నిర్ణయించడానికి పంచాంగమే ఆధారం.
1. తిథి
చంద్రుడు, సూర్యుడి మధ్య కోణాన్ని బట్టి తిథి ఏర్పడుతుంది. శుక్ల పక్షంలో పాడ్యమి నుంచి పౌర్ణమి వరకు, కృష్ణ పక్షంలో పాడ్యమి నుంచి అమావాస్య వరకు పదిహేను తిథులు ఉంటాయి. ప్రతి తిథికి ఒక అధిదేవత, ప్రత్యేక ఫలం ఉంటాయి. ఏకాదశి, పౌర్ణమి, అమావాస్య తిథులు పూజలకు, ఉపవాసాలకు విశిష్టం.
2. వారం
ఆదివారం నుంచి శనివారం వరకు ఏడు వారాలు. ప్రతి వారానికి ఒక గ్రహం అధిపతి. ఆదివారం సూర్యుడు, సోమవారం చంద్రుడు, మంగళవారం కుజుడు, బుధవారం బుధుడు, గురువారం గురుడు, శుక్రవారం శుక్రుడు, శనివారం శని అధిపతులు. ఆ రోజు సంబంధిత దేవుని ఆరాధన శుభప్రదం.
3. నక్షత్రం
చంద్రుడు ఆకాశంలో సంచరించే మార్గంలో ఇరవై ఏడు నక్షత్రాలు ఉంటాయి, అశ్విని నుంచి రేవతి వరకు. పుట్టిన సమయంలో చంద్రుడు ఉన్న నక్షత్రమే జన్మ నక్షత్రం. ఇది జాతకంలో, పేరు పెట్టడంలో, ముహూర్తాల్లో ముఖ్యం.
4. యోగం
సూర్య చంద్రుల స్థితిని బట్టి ఇరవై ఏడు యోగాలు ఏర్పడతాయి. కొన్ని యోగాలు శుభప్రదం, కొన్ని వర్జ్యం. శుభకార్యాలకు మంచి యోగం ఉన్న సమయం చూసుకుంటారు.
5. కరణం
తిథిలో సగం కాలాన్ని కరణం అంటారు. మొత్తం పదకొండు కరణాలు ఉంటాయి. ముహూర్త నిర్ణయంలో కరణం కూడా పరిగణిస్తారు.
ఈ ఐదు అంగాల ప్రయోజనం
ఈ ఐదు అంగాలను కలిపి చూసి, ఏ సమయం శుభం, ఏది వర్జ్యం అనేది నిర్ణయిస్తారు. నేటి పూర్తి పంచాంగం కోసం మా నేటి పంచాంగం విభాగం చూడండి.
